VLVK huldig Gawie & Gwen Fagan: 16 Augustus 2011

 

VLVK huldig Gawie & Gwen Fagan: 16 Augustus 2011

Posted by VLV in Announcements, Kongres 2011 30 Aug 2011

Dr Semane Molotlegi, the Queen Mother of the Bafokeng and our ACWW Area President, ons geagte VLVK-president, VLVK-erepresident, ander eregaste en kongresgangers………

 

Ter verduideliking: Sedert 1995 benoem die Vroue-Landbouvereniging van Kaapland jaarliks ‘n Dankie-persoon. Die eerste ontvanger was die Afrikaanse skrywer Alba Bouwer vir Jeuglektuur.

 

Om te kwalifiseer as ‘n VLVK Dankie-persoon moet jy iemand wees wat ‘n besondere bydrae gelewer het op ‘n sekere lewens- of werksterrein. As mens kyk na enkele van die persone wat reeds op hierdie wyse vereer is, soos Chris du Toit vir sy bydrae tot georganiseerde landbou, ds Solly Ozrovech vir Christelike lektuur, Coenie de Villiers vir Afrikaanse musiek, om maar ‘n paar te noem, dan is Gawie & Gwen Fagan in goeie geselskap.

 

Die Vroue-Landbouvereniging van Kaapland huldig hierdie twee mense vandag vir hulle bydrae om die argitektuur  in Suid-Afrika te help bewaar, en ook uit te bou. Ja, ons sê dankie vir Kerkstraat in Tulbagh, vir Bo-Radyn en Dagbreek op Villiersdorp, vir genl. Smuts se geboortehuis op Riebeek-Wes, vir Leeuwendal en die Kasteel in Kaapstad, maar ons sê ook dankie vir die vermoë tot bewusmaking van bewaring wat hierdie twee mense het. Daar is baie mense wat goeie werk vir die bewaring van ons argitektoniese erfenis doen, maar daar is bitter min wat die vermoë van Gawie & Gwen Fagan besit om die algemene publiek te laat regop sit oor bewaring. Reeds toe hulle in 1969 die Kerkstraatprojek in Tulbagh nà die verwoestende aardbewing aangepak het, het hulle die publiek se verbeelding aangegryp. Baanbrekerswerk is immers gedoen met die konsep om ‘n hele straataansig te bewaar. Sedertdien beweeg Gawie en Gwen Fagan in die kollig van bewaring, alhoewel hy as argitek ook bekend is vir die moderne ontwerp van geboue as hy opdrag kry daarvoor, want hy het hierdie filosofie dat ons nie net moet stilstaan by Victoriana nie.

 

Geen restourasieprojek kan egter wetenskaplik aangepak word sonder die nodige navorsing nie en daarin is Gawie Fagan aktief bygestaan deur sy vrou Gwen, ‘n mediese dokter, met wie hy in 1949 getroud is. Hy is die eerste om te erken dat haar historiese navorsing ‘n enorme bydrae gelewer het tot sy sukses. Op plaaslike sowel as sentrale regeringsvlak word die kundigheid van hierdie twee mense as gesaghebbend aanvaar en hulle word dikwels wyd geraadpleeg en daar word van hulle besondere diens gebruik gemaak.

 

Gabriël Theron Fagan is op 15 November 1925 in Rondebosch gebore, die seun van die skrywer H. A. Fagan. Nadat hy sy argitekstudies aan die Universiteit van  Pretoria voltooi het, stel Volkskas hom in 1952 aan en vir 12 jaar ontwerp hy bankgeboue voordat hy in 1964 met sy eie praktyk in Kaapstad begin.

 

Hierdie toekenning vandag van VLVK is maar een van baie waarmee Gawie en Gwen Fagan al vereer is. Saam met Gwen ontvang hy in 1973 ‘n goue medalje van die Raad van Nasionale Gedenkwaardighede en in 1975 een van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. In 1979 ontvang hy die Cape Times Centenary Award en in 1982 die goue medalje  van die Stigting Simon van der Stel wat gevolg word deur nog een van die Instituut van Suid-Afrikaanse Argitekte in 1988 en erelidmaatskap vir Gwen van die ISAA in 1991. Verdere erkenning volg in 1998 toe ISAA hom vereer met die Toekenning vir Voortreflikheid vir die SAB se Besoekersentrum  in Kaapstad. Op ‘n gevorderde ouderdom behaal hy in 1991 ‘n doktorsgraad in die argitektuur aan die Vrystaatse Universiteit in Bloemfontein

 

Sy belangstelling in seiljag is gekoppel aan die suksesverhaal van die Kaap-na-Rio wedvaart in 1982 en die oorvleueling van watersport met argitektuur het in die vroeë 80er jare gelei tot die ontwikkeling van die V&A Waterfront in Kaapstad, die toeristebestemming wat die meeste besoek word in Suid-Afrika. ‘n Bykomende belangstelling in fotografie lei tot sy betrokkenheid by die publikasie van die boeke, “Church Street in the land of Waveren” en “Roses at the Cape of Good Hope” deur sy vrou Gwen Fagan. Haar belangstelling lei tot die bewaring en dokumentasie van ou rose en die oprig van erfenistuine soos diè op Boschendal, ook een van die Fagans se groot restourasiepogings.

 

Doktor Gawie en dokter Gwen, ek weet dis eintlik hoe ons julle moet aanspreek, maar met julle nederigheid maak julle julself toeganklik vir Jan en Alleman. Dit maak dat ons gewone mense oplet na wat julle doen. Dit het VLVK se Hoofbestuur wat hierdie aanbeveling gedoen, en die besluit geneem het, ook raakgesien, en vandag oorhandig ek dan namens die Vroue-Landbouvereniging van Kaapland aan julle diè Dankie- toekenning met al ons lede se waardering vir julle bydrae om ons Suid-Afrikaanse argitektuur te bewaar en uit te bou.

 

Hermien van Zyl

Post a comment

seven + 8 =