Sirkel: Noordoos-Kaap

87ste Konferensie

Beriggewer: Antoinette van Pletzen

Datum: 8/9 Maart  2019

 

Vanjaar se Konferensie is gehou tussen die pragtige berge tussen Lady Grey en Barkly-Oos, by Lupela Lodge. Die opening is waargeneem deur Ronel Opperman, wat uit Ps 119: 37 aangehaal het en almal gemaan het om voetspore te los wat nuttig is. Voeg waarde toe aan ander mense se lewens. Vriendskapskerse is aangesteek vir NOK (deur Sirkelpresident Irma Davel), vir Lady Grey VLV-tak (deur Voorsitter Elize Cloete), en Opvoeding & Kultuursaamroeper Adele Richardson vir vanjaar se land wat bestudeer word (Nieu-Seeland).

 

Die Vriendskapskerse by die Voetspore-tema.

 

Die ontvanger van Sirkel NOK se Mossie Groblerbeurs is Tesourier Isabel du Toit se kleinseun, Pieter du Toit van Aliwal-Noord. Beoordelaarsverslae oor die kompetisies is gelewer deur Saamroepers Megan Moorcroft (Leefstyl),   Irma Davel (Kunste & Handvlyt), en Lenie Fourie (Landbou en Tuinbou), asook Blomme-beoordelaar Marie Pretorius van Molteno.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Die hoofspreker oor Grondonteiening was Johan Wege, Voorsitter van Birds River-landbouvereniging, tussen Sterkstroom en Dordrecht. Hy het ‘n Sielkunde-kwalifikasie en is ‘n Raadslid  van Agri-Ooskaap en lid van Agri-SA se Menslike Hulpbronne-bestuur. Hy begin deur alle vroue te bedank vir wat hulle vir die Landbou doen. Manne se optrede is meer direk, terwyl vroue ‘n sagter hand het, wat nodig is om korporatiewe boerdery te laat funksioneer.   Hy is egter meer bekommerd oor die volhoubaarheid van die SA boer, as oor onteiening!

 

 

 

 

 

  1. Onteiening sonder vergoeding? Die ANC het op 20 Des. 2017 besluit: ”Die ANC moet oorweging skenk daaraan om die Grondwet te wysig om voorsiening te maak vir onteiening sonder vergoeding, met die voorbehoud dat dit nie die res van die ekonomie of voedselsekuriteit nadelig affekteer nie.”
  2. Mosie in die Parlement. Hierdie besluit is op 27 Februarie deur die Parlement aanvaar as ‘n mosie
  3. Proses vir besluit oor nodigheid van wysiging van artikel 25. Die Grondwetlike Hersieningskomitee het teen middel Junie meer as 700 000 skriftelike kommentare ontvang. Openbare verhore het  gedurende Junie, Julie en Augustus in die provinsies plaasgevind – dit kulmineer in openbare verhore in die Parlement vanaf 4-7 September.  Agri SA het ‘n mondelinge voorlegging gedoen. Die Hersieningskomitee het op 15 November 2018 ‘n aanbeveling aan die Parlement gemaak – maak eksplisiet wat implisiet is in die Grondwet. Die Parlement het op 27 November die aanbeveling debatteer, en toe daaroor gestem. ‘n Wetsontwerp moet nou opgestel word – ad hoc komitee olv Thoko Didiza.  Twee keer reeds vergader. ‘n Nuwe konsultasieproses oor bewoording van wetsontwerp sal moet volg.
  4. Bevindinge van die Hoëvlak Paneel Gedurende 2015 het die Speakers Forum in die Parlement besluit om ‘n paneel saam te stel om opdrag te gee om ondersoek te doen na die inhoud en implementering van sleutel-wetgewing sedert 1994. Oud-Pres Mothlantle was die voorsitter van die paneel.  Daar was ‘n groot fokus op grondhervorming.  Die paneel het vir 21 maande landswyd openbare verhore gehou en insette van geaffekteerde partye en kundiges gekry en toe ‘n 600 bladsy verslag vrygestel, waarvan ‘n 100 bladsye aan grondhervorming gewy is. Een van hulle bevindinge het juis gegaan oor onteiening sonder vergoeding.  Hieroor het hulle die volgende te sê gehad:

 

“ The Panel is reporting at a time that some are proposing that the Constitution be amended to allow for expropriation without compensation to address the slow and ineffective pace of land reform. This is at a time when the budget for land reform is at an all-time low of less than 0.4% of the national budget, with less than 0.1% set aside for land redistribution. Moreover, those who do receive redistribution land are made tenants of the state, rather than owners of the land. Experts advise that the need to pay compensation has not been the most serious constraint on land reform in South Africa to date – other constraints, including increasing evidence of corruption by officials, the diversion of the land reform budget to elites, lack of political will, and lack of training and capacity have proved more serious stumbling blocks to land reform. “

  1. Waar lê die probleem werklik? Daar is vir te min geld begroot, Daar is skewe spandering, Teikens word nie bereik nie, en daar is oneffektiewe meganismes van grond-oordrag.
  2. Ander wetgewende prosesse
  • Wetsontwerp op die Regulering van Grondbesit: Teruggetrek uit NEDLAC proses
  • Regulasies in terme van Wet op Eiendomswaardering: Finale regulasies in Nov 2018 gepubliseer – word nou toegepas. Hofsake vind plaas. Grootste bron van kommer – “current use value” en “acquisition benefits” netto inkomste + markwaarde ÷ 2 –  ander aftrekkings.
  • Onteieningswetsontwerp: Gepubliseer in Desember – kommentaar tydperk verby. Artikel 12(3)

Artikel 12(3) – nul- vergoeding – grond onteien in openbare belang; 5 kategorieë: “abandoned land, land held purely for speculation, land occupied by labour tenants, land held by SOE ‘s and land where extent of state investment is higher than market value.”

  • Agri SA kommentaar sal na verkiesing gegee word.
  1. Grondberaad: Bela-Bela Dis uiters positief ervaar. Daar was baie goeie en positiewe media dekking. Daar is ook voorleggings en videos beskikbaar;
  2. Slotsom
  • Agri SA kongres in Oktober 2018 – mandate oor grond is herbevestig; het strategie oor OSV; sal aanhou gesprek voer en beïnvloed, maar ondersoek ook regsremedies. Heelwat hang af van uitkoms van verkiesing;
  • Deelname aan verdere prosesse – artikel 25 en Onteieningswetsontwerp;
  • Meer litigasie – veral oor WG aanbiedings – regshulpfonds & Presidensiële Adviespaneel;
  • Dalk is dit goed dat die grondkwessie nou op ‘n spits gedryf word, eerder as dat dit ‘n onoopgemaakte sweer in ons gemeenskap bly. Indien ons nou hierdie debat voer met openheid en werklik dringend as ‘n nasie begin soek na volhoubare oplossings, kan ons nog die situasie beredder.
  • Wat nodig is, is dat die feite op die tafel kom; dat beste praktyk in terme van projekte wat werk gedeel en nagevolg word.
  • Vennootskappe op alle vlakke is nodig, innoverende finansierings-opsies sal baie help en ons moet voortgaan om verhoudinge te bou en te bevorder in die landelike gebied – daar is talle mooi voorbeelde daarvan in die Vrystaat.
  • Ons moet erns maak met die implementering van die NOP, van die Operasie Phakisa voorstelle en die Agri SA holistiese plan vir grondhervorming.
  • Agri SA het reeds regsmenings ingewin om beïnvloeding te doen rondom hierdie kwessie op alle vlakke.

 

Deurlopend het afgevaardigdes wenke gedeel, soos ‘n teelepel in ‘n sjampanjebottel sal keer dat die borrels ontsnap; ‘n Teddiebeertjiepatroon is uitgedeel om vir kinders wat by hofsake moet wag, te brei; Take every year’s birthday cards, punch a hole through them and tie together with a ribbon; Kinderdeelname op takvlak word aangemoedig; ‘n Down Sindroom-seun verkoop tuisgemaakte swepies (elkeen met sy eie unieke nommer gestempel) by Aliwal-Noord se BKB @ R150; ‘n She-Wee tregter waarmee vroue ook kan staan en urineer; Draai ‘n plastiese sakkie om piesangs se stronke om te keer dat dit te gou ryp word; ‘n Selderystokkie keer dat brood muf; ‘n Knippie sout in melk keer dat dit suur word.

 

Hulde is gebring aan 2 inwoners van Lady Grey, nl. VLV-Voorsitter Elize Cloete, asook Soon Cloete, vir sy bydrae in die gemeenskap en ook aan VLV. Twee lede veg ook tans teen kanker (Megan Moorcroft van Sterkstroom en Antoinette van Pletzen van Dordrecht) en nadat hulle van hul siekte vertel het, is ‘n bemoedigende geskenk aan elkeen oorhandig. NOK gee elke jaar by Konferensie aan die gasvroutak ‘n boom om te plant, en Landbousaamroeper Lenie Fourie het dit aan Elize Cloete oorhandig. Susan Jordaan van Ugie is al 35 jaar lank lid van VLV en Sirkelpresident Irma Davel het ‘n Diensknopie vir haar aangesteek. In hul afwesigheid het Issie Pieterse van Molteno (45 jaar), en Hettie Kruger (40 jaar) & Oberetha Fisher, beide van Queenstown, ook hul kentekens ontvang.

 

Monique Duke & Megan

 

Vermaak was daar ook! Monique Duke & haar dogtertjie Megan het mimiek en dans gekombineer op maat van ‘n waterliedjie. Elize Cloete se dogter Ziané het ‘n pragtige moderne dans gedoen. Kunste & Handvlyt se aanbieding was ‘n komiese voorstelling deur Lady Grey se VLV-tak oor hul jaar se aktiwiteite – d.m.v. verskillende hoede. Helen Noorman het vir haar Gesondheidsaanbieding vertel van Lagterapie en wenke gegee. Verskeie gelukkige trekkings is ook gedoen. Takke het verslag gedoen van hul planne met Plastiek – ons vyand! Die gewildste was die maak van Eco-bricks deur leë 1 liter-bottels vol plastiese sakke te stop en as bakstene te gebruik. Lede neem ook hul eie sakke vir inkopies.

 

Pryse is oorhandig deur Lady Grey se veteraanlid en ster-tesourier: Isabel du Toit. Wenners was soos volg:  BLOMME gevorderd – Isabel du Toit (Lady Grey); Beginners – Elize Ehlers (Lady Grey); Tafelrangskikking vir Braaivleis – Maritza Swanepoel (Molteno); NOK Hekel – Rikie Judeel (Queenstown); NOK Brei & Masjienwerk & Borduurwerk – Megan Moorcroft (Sterkstroom); NOK Masjienwerk – Sandy Berry (Sterkstroom); SKILDERY & BATIK – Elize Ehlers (Lady Grey);  LEKKERS – Rika Botha (Lady Grey); FOTO – Maureen Erasmus (Molteno); QUILLING – Deona Havenga & Irma Davel (Molteno); PAPIERKRALE (vir Herwinning) & SCRAPBOOK – Irma Davel (Molteno); ALTERED TEASPOONS – Retha Peens (Queenstown); POTPLANT MET SEMENTHOUER – Helene Lombaard (Queenstown); MASJIENWERK – Megan Moorcroft;  GEBAK – Sandra Prins (Sterkstroom); SKRYFKUNS – Mariane le Roux (Ugie); BREI – Nan Fourie (Ugie); GEBOTTEL – Nan Botha (Ugie); en INKLEUR – Ina Bekker (Ugie). Op TOTALE PUNTE het die takke soos volg presteer: 1. Lady Grey; 2. Molteno; 3. Dordrecht; 4. Ugie; 5. Queenstown; 6. Sterkstroom.

 

Die volgende  was mees-uitstaande artikels en trofees is daarvoor uitgedeel. LEEFSTYL: Megan Moorcroft se Kamerjas, en Nan Botha se Marmelade; KUNSTE: Irma Davel & Retha Peens se Teelepels, asook BLOMME: Isabel du Toit, Elize Ehlers en Maritza Swanepoel; LANDBOU: Irma Davel se Krale.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

‘n Loofrangskikking

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sirkelpresident Irma Davel en vise-president Lenie Fourie is kliphard besig om die punte te verwerk.

 

 

Ziané Cloete

 

 

Lady Grey lede met Henna Botha voor en Elize Cloete links agter.